فضيلت ذکر و یاد خدا

مرحوم علامه فیض کاشانی در مقدمه کتاب شریف اذکار القلوب چنین فرموده است که: شایسته است که بنده حق، در هیچ حال و هنگامی از یاد خدا غافل نگردد، بلکه پیوسته یا بیشتر اوقات به یاد خدا باشد. در هنگام قیام و قعود، در خواب و بیداری، در حضور مردم و یا تنهایی، زمانی که می خورد، می آشامد، تکاپو دارد و یا آرام و قرار گرفته است، همواره او را یاد کند، چونان عاشق دلباخته ای که تنها همش مصروف معشوق اوست، چه اینکه در روایت آمده است: آنچنان به ذکر خدا مشغول شوید که گویند دیوانه شده.

خدای متعال در قرآن می فرماید: ای کسانی که ایمان آورده اید، خدا را یاد کنید، بسیار، و صبح و شام او را به پاکی بستایید [يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اذْكُرُوا اللَّهَ ذِكْرًا كَثِيرًا وَسَبِّحُوهُ بُكْرَةً وَأَصِيلًا – احزاب ۴۱ و ۴۲]. و باز می فرماید: مرا یاد کنید تا شما را یاد کنم [فَاذْكُرُونِي أَذْكُرْكُمْ – بقره ۱۵۲] و فرموده: چون نماز را به جای آوردید، خدا را ایستاده و نشسته و بر پهلو آرمیده یاد کنید [فَإِذَا قَضَيْتُمُ الصَّلاَةَ فَاذْكُرُواْ اللّهَ قِيَامًا وَقُعُودًا وَعَلَى جُنُوبِكُمْ – نساء ۱۰۳]. و باز می فرماید: مردانی هستند که هرگز هیچ تجارت و داد و ستدی آنان را از یاد خدا به خود مشغول نمی دارد [رِجَالٌ لَّا تُلْهِيهِمْ تِجَارَةٌ وَلَا بَيْعٌ عَن ذِكْرِ اللَّهِ – نور ۳۷].

و در نکوهش گروهی فرموده: آنان بجز اندکی خدا را یاد نمی کنند [وَلاَ يَذْكُرُونَ اللّهَ إِلاَّ قَلِيلًا – نساء ۱۴۲].

و پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله فرمود: کسی که زیاد خدا را یاد کند خداوند او را دوست می دارد [مَنْ أَكْثَرَ ذِكْرَ اللَّهِ أَحَبَّهُ اللَّه‏ – بحار ج ۶۶ ص ۳۴۹، الکافی ج ۲ ص ۵۰۰] و فرمود: هر کس که بخواهد در این دنیا از باغهای بهشت بهره مند گردد، باید خدا را بسیار یاد کند [مَنْ أَحَبَّ أَنْ يَرْتَعَ فِي رِيَاضِ الْجَنَّة فَلیکثر ذِکرَ الله – بحار ج ۸۹ ص ۳۰۲]. و فرمود: همانا تنهایان سبقت گرفتند، پرسیدند: آنان چه کسانی هستند؟ فرمودند: شیفتگان به ذکر خداوند، که یاد خدا، سنگینی بارها را از دوششان برگرفته و سبکبال وارد رستاخیز می شوند [سَبَقَ المُفرَدُون قیلَ مَن هُم قالَ اَلمُستَهتِرُونَ بِذِکرِ اللهِ، وَضَعَ الذّکرُ عَنهُم أَوزارَهم فَوَرَدُوا القیمَةِ خِفافا – کنز العمال ج ۱ ص ۴۱۷، دُرّالمنثور ج ۵ ص ۱۴۳].

و امام باقر علیه السلام فرمودند: هیچ بنده ای چهل روز نیکو خدا را یاد نکند، مگر این که خداوند او را در دنیا زاهد ساخته و درد و درمان روزگار را به او بنمایاند و حکمت را در دلش استوار گرداند و زبانش را به حکمت گویا سازد [مَا أَجْمَلَ عَبْدٌ ذِكْرَ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ أَرْبَعِينَ يَوْماً إِلَّا زَهَّدَهُ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ فِي الدُّنْيَا وَ بَصَّرَهُ دَاءَهَا وَ دَوَاءَهَا فَأَثْبَتَ الْحِكْمَةَ فِي قَلْبِهِ وَ أَنْطَقَ بِهَا لِسَانَهُ – کافی ج ۲ ص ۱۶].

و امام صادق علیه السلام فرمود: هیچ چیز نیست مگر این که مرز و پایانی دارد که بدان منتهی می گردد، مگر ذکر خدا، که حد و مرزی ندارد، همانا پدرم علیه السلام پیوسته بیاد خدا بود، با او گام برمی داشتم، خدا را یاد می کرد، با او غذا می خوردم، به یاد خدا بود، با مردم سخن می گفت ولی سخن گفتنش او را از یاد خدا مشغول نمی ساخت [مَا مِنْ شَيْ‏ءٍ إِلَّا وَ لَهُ حَدٌّ يَنْتَهِي إِلَيْهِ إِلَّا الذِّكْرَ فَلَيْسَ لَهُ حَدٌّ يَنْتَهِي إِلَيْه‏… وَ كَانَ أَبِي ع كَثِيرَ الذِّكْرِ لَقَدْ كُنْتُ أَمْشِي مَعَهُ وَ إِنَّهُ لَيَذْكُرُ اللَّهَ وَ آكُلُ مَعَهُ الطَّعَامَ وَ إِنَّهُ لَيَذْكُرُ اللَّهَ وَ لَقَدْ كَانَ يُحَدِّثُ الْقَوْمَ وَ مَا يَشْغَلُهُ ذَلِكَ عَنْ ذِكْرِ اللَّه‏… – کافی ج ۲ ص ۴۹۸].

 

* برگرفته از کتاب شریف هزار و یک ختم اثر شیخ نصر بروجردی (ادامه الله لخدمة الدین الحنیف و المذهب الشریف)


توجه! لطفا از ثبت سوال در بخش دیدگاه ها خودداری کنید، سوالات خود را تنها در بخش ارسال سوال ثبت فرمایید. باتشکر

دیدگاه ها درباره این مطلب...

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.